Nghê đội đèn - TK 17 Nhà Lê

Chất liệu gốm, thời Lê Trung Hưng - TK 17. Hiện vật mô tả hình ảnh linh vật nghê đang nằm, đầu nghểnh cao, đội cây đèn có bốn mặt thân hình chữ nhật trên lưng, cũng được đánh giá là một trong những cổ vật đặc sắc nhất thời kỳ này.

Khi sử dụng, người ta cắm nến để đốt trên chiếc đèn. Hiện vật quý giá này xưa được dùng ở các nghi lễ trong cung đình, trong các vương phủ, đền đài với tính chất uy nghi.

Nghê đội đèn cao 38cm, phần đế vuông với mỗi cạnh 18cm. Hình ảnh con nghê mang nét đặc trưng của thời Lê Trung Hưng với hình dáng đẫy đà, béo đẹp hơn những thời kỳ trước, do đó là thời kỳ hưng thịnh của nước nhà. Trên thân đèn lại trang trí hoa văn họa tiết hình rồng, phượng hòa quyện trong mây, rất tinh xảo. Ở bốn góc đế của đèn lại có bốn con lân nhỏ trông rất thú vị. Hai bộ phận nghê và đèn vốn được làm riêng, gắn vào nhau và nung cùng một lúc.

Trên một số vị trí của hiện vật như các viền của thân đèn, trên bờm, râu, mắt, miệng của nghê có những vệt men lam với sắc độ đậm nhạt khác nhau. Đây là kết quả của quá trình nung thủ công tự nhiên tạo ra hiện tượng hỏa biến. Đưa vào lò thì nước men ở các vị trí trên được phủ như nhau, nhưng chính nhờ nung thủ công mà sắc độ khác nhau, tạo thêm nét độc đáo cho hiện vật.

Nghê đội đèn hiện nằm trong bộ sưu tập của nhà sưu tập Trần Thao.

Đây là một trong các hiện vật tiêu biểu được giới thiệu tại sự kiện Trưng bày "Văn hóa Cổ vật & Tranh Mỹ thuật Đương đại NIỀM TỰ HÀO DÂN TỘC" tại Hội quán cổ vật Việt Phương.

Hoàng Thi